به گزارش شهر دوست، صبح امروز، یکشنبه، دوازدهم بهمنماه ۱۴۰۴، در سیصد و نود و سومین جلسه صحن شورای شهر، لایحه «تعیین بهای خدمات اعزام و استقرار خطوط مکانیزه سیار معاینه فنی خودرو برای سال ۱۴۰۵» و گزارش مشترک کمیسیونهای برنامه و بودجه و عمران و حملونقل مورد بررسی قرار گرفت. این جلسه با حضور اعضای شورا، رئیس و اعضای کمیسیونهای تخصصی، مدیرعامل ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای تهران و مشاور حقوقی معاونت حملونقل و ترافیک برگزار شد و پس از قرائت گزارش، طرح پرسشها، ارائه پیشنهادها و بررسی ابعاد اجرایی، مالی و حقوقی لایحه، در نهایت با اصلاحاتی به تصویب رسید.
چمران: تهران نباید محل تخلیه آلودگی خودروهای معاینهفنیگریز باشد
رئیس شورای اسلامی شهر تهران، در ابتدای بررسی این لایحه، با اشاره به فضای عمومی شهر در آستانه دهه فجر، ضمن انتقاد از وضعیت فعلی سیمای شهری، به موضوع اصلی جلسه پیوندی معنادار زد و گفت: سلامت شهر و هوای پاک، صرفاً با اقدامات نمادین محقق نمیشود و نیازمند تصمیمهای اجرایی و بعضاً سختگیرانه است.
وی با تأکید بر دغدغه آلودگی هوای تهران، به یکی از خلأهای جدی در نظام معاینه فنی کشور اشاره کرد و افزود: یکی از مشکلات اساسی این است که برخی خودروهایی که بهصورت مستمر در تهران تردد دارند، معاینه فنی خود را از شهرهای اطراف و بعضاً بدون مراجعه واقعی دریافت میکنند و سپس وارد تهران میشوند و آلودگی ایجاد میکنند، در حالی که نظارت مؤثری بر این موضوع وجود ندارد.
رئیس شورای اسلامی شهر تهران تصریح کرد: خودروهایی که در تهران تردد میکنند یا قصد تردد در پایتخت را دارند، باید صرفاً مجاز به دریافت معاینه فنی از مراکز معاینه فنی شهر تهران باشند و معاینه فنی صادره از سایر شهرها برای تردد در تهران قابل پذیرش نباشد.
وی تأکید کرد: این موضوع اگرچه ممکن است نیازمند اصلاح در سامانههای یکپارچه وزارت کشور باشد، اما قابل حل است و نباید به بهانه پیچیدگیهای سامانهای، از اجرای آن صرفنظر کرد.
چمران با بیان اینکه پاکیزگی هوای تهران فقط وظیفه شورای شهر و شهرداری نیست، گفت: این تصمیم میتواند موجب تحرک سایر دستگاهها نیز شود و انتظار نباید این باشد که تنها مدیریت شهری پاسخگوی آلودگی هوا باشد، در حالی که ابزارهای کنترلی در اختیار نهادهای ملی قرار دارد.
او پیشنهاد داد: این الزام بهصورت صریح در لایحه گنجانده شود یا در قالب لوایح مرتبط با تردد و طرحهای ترافیکی، به شکل الزامآور دیده شود تا از ورود خودروهای فاقد نظارت واقعی معاینه فنی به تهران جلوگیری شود.
معاینه فنی نباید تشریفاتی باشد
چمران در ادامه بحثها و پس از طرح توضیحات برخی اعضا و مدیران، بار دیگر بر جنبه راهبردی معاینه فنی تأکید کرد و گفت: اگر قرار باشد معاینه فنی به یک فرآیند صوری تبدیل شود، عملاً نه به کاهش آلودگی کمک میکند و نه به ارتقای ایمنی شهروندان.
وی افزود : معاینه فنی زمانی معنا دارد که محل انجام آن، تجهیزات، فرآیند نظارت و صحتسنجی اطلاعات، همگی در چارچوبی شفاف و قابل رصد باشد و تهران به دلیل حجم بالای تردد و حساسیت زیستمحیطی، نمیتواند نسبت به کیفیت معاینه فنی خودروهایش بیتفاوت باشد.
رئیس شورا با اشاره به پیشنهاد مطرحشده درباره پیگیری موضوع از طریق وزارت کشور، گفت: شورا از این مسیر نیز حمایت میکند، اما در عین حال باید از ظرفیت لوایح شهری و مصوبات شورا برای اعمال محدودیتهای هوشمندانه استفاده شود.
هوای تهران با تعارف پاک نمیشود
رئیس شورای اسلامی شهر تهران، در جمعبندی دیدگاههای خود تصریح کرد: آلودگی هوای تهران مسئلهای فرابخشی است، اما این واقعیت نباید موجب انفعال مدیریت شهری شود. او گفت: اگر امروز شورا بتواند با تصویب لوایح دقیق، شفاف و قابل اجرا، بخشی از این زنجیره معیوب را اصلاح کند، وظیفه خود را انجام داده است و باید سایر دستگاهها نیز به مسئولیتهای قانونی خود پاسخ دهند.
وی تأکید کرد: انتظار شورا این است که نتیجه این مصوبات، کاهش واقعی خودروهای فاقد معاینه فنی در سطح شهر، افزایش مراجعات قانونی به مراکز معتبر و در نهایت بهبود کیفیت هوای تهران باشد.
تشکری هاشمی: الزام معاینه فنی تهرانی را هم در لایحه ترافیک دیدهایم
رئیس کمیسیون عمران و حملونقل، در پاسخ به پیشنهاد مهدی چمران درباره لزوم اخذ معاینه فنی خودروهای در حال تردد در تهران صرفاً از مراکز معاینه فنی شهر تهران، توضیح داد: این موضوع از دو مسیر بهصورت همزمان در حال پیگیری است.
وی اعلام کرد: از یکسو مکاتبات رسمی با وزارت کشور برای اصلاح سازوکار سامانه یکپارچه معاینه فنی آغاز شده و شخص رئیس شورا نیز در این مسیر همراهی داشته است.
تشکری هاشمی افزود: این پیگیریها حدود یک ماه است که در سطح ملی در حال انجام است.
رئیس کمیسیون عمران و حملونقل در ادامه گفت: علاوه بر این مسیر، در لایحه مجوز ورود به محدودههای ترافیکی تهران نیز این دغدغه پیشبینی شده و این لایحه یا در جلسه سهشنبه همین هفته و یا نهایتاً هفته آینده در صحن شورا مطرح خواهد شد.
به گفته وی، در این لایحه برای خودروهایی که معاینه فنی خود را از مراکز شهر تهران دریافت کردهاند، تخفیفات ویژهای در نظر گرفته شده و امکان تبدیل این مشوقها به الزام قانونی نیز وجود دارد.
تشکری هاشمی تصریح کرد : چنانچه شورا تشخیص دهد، میتوان الزام اخذ معاینه فنی تهرانی را بهصورت صریح در همان لایحه ورود به محدودههای ترافیکی درج کرد یا در قالب همین مصوبه مورد بررسی، هر روشی که صلاح شورا باشد، اعمال خواهد شد.
پیرهادی: اگر درآمد و استقبال کم بوده، باید علت آن شفاف گفته شود
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری با قدردانی از اقدامات انجامشده در دوره ششم مدیریت شهری، به توسعه مراکز معاینه فنی در تهران اشاره کرد و گفت: اضافه شدن چند مرکز معاینه فنی در این دوره اقدامی ارزشمند و مؤثر بوده که باید از آن صیانت شود.
وی با طرح پرسشی مشخص، خواستار ارائه آمار دقیق از درآمد حاصل از خدمات اعزام و استقرار خطوط مکانیزه سیار معاینه فنی در سال گذشته شد و تأکید کرد : اگر این درآمد پایین بوده یا استقبال چندانی از این خدمات صورت نگرفته، لازم است علت آن بهصورت شفاف برای شورا تبیین شود.
پیرهادی افزود: اگر مشکل، ضعف در اطلاعرسانی، قیمت خدمات، یا سازوکار اجرایی بوده، باید اصلاحات لازم انجام شود تا مجموعههای بزرگ، شهرکهای مسکونی و واحدهایی که به این خدمات نیاز دارند، از خدمات سیار معاینه فنی استقبال کنند.
وی از مدیرعامل معاینه فنی خواست توضیح دهد چه اقداماتی میتواند به افزایش استقبال شهروندان و سازمانها از این خدمات منجر شود.
آخوندی: سلامت مردم مهم است، اما نباید مسیر وصول درآمد شهر را کاملاً ببندیم
رئیس کمیسیون برنامه و بودجه، ضمن تشکر از رئیس کمیسیون عمران و حملونقل و همکارانش برای ارائه لایحه در شرایط فشرده بررسی بودجه، به محدودیت زمانی شورا برای تصویب لوایح اشاره کرد و گفت: اگر برخی مصوبات از جمله طرح ترافیک و موارد شهرسازی تا سهشنبه به تصویب نرسد؛ عملاً فرمانداری امکان پذیرش آنها را نخواهد داشت.
وی در ادامه به تبصره هفتم لایحه پرداخت و با بیان اینکه حذف کامل پیششرطهای تسویه بدهی میتواند آثار منفی مالی داشته باشد، اظهار کرد: تجربه سالهای گذشته نشان داده است بخشی از شهروندان هنگام مراجعه برای دریافت معاینه فنی، بدهیهای معوق عوارض سالیانه یا طرح ترافیک خود را پرداخت میکنند.
آخوندی افزود: برآوردها نشان میدهد این مسیر در برخی سالها حدود ۵۰ میلیارد تومان برای شهرداری تهران درآمد ایجاد کرده و اگر این امکان بهطور کامل حذف شود، ممکن است بخشی از مطالبات شهرداری هرگز وصول نشود؛ بهویژه در مواردی که مالک خودرو دیگر قصد استفاده از طرح ترافیک را ندارد یا حتی خودرو را در آینده واگذار میکند.
وی پیشنهاد داد: بهجای حذف کامل، سازوکاری پیشبینی شود که شهروندان بتوانند بدهیهای خود را همانجا و در مراکز معاینه فنی پرداخت کنند تا نیازی به مراجعه مجدد به سامانهها یا مراکز دیگر نباشد. آخوندی تأکید کرد این پیشنهاد را صرفاً از منظر حفظ درآمدهای شهر مطرح میکند و اصراری بر آن ندارد.
میرزائیقمی: فقط ۳۷ درصد خودروهای پلاک تهران در خود تهران معاینه فنی میگیرند
مدیرعامل ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای شهر تهران در توضیح وضعیت مراجعه خودروهای مشمول به مراکز معاینه فنی شهر تهران، با استناد به آمارهای تحلیلی این مجموعه گفت: بر اساس بررسیهای انجامشده، تنها حدود ۳۷ درصد از خودروهای مشمول با پلاک تهران برای دریافت معاینه فنی به مراکز معاینه فنی شهر تهران مراجعه میکنند؛ این در حالی است که ظرفیت ایجادشده در شهر تهران بسیار فراتر از این میزان مراجعات است.
وی با اشاره به توسعه زیرساختهای معاینه فنی در پایتخت افزود: در حال حاضر ۱۷ مرکز ثابت معاینه فنی با مجموع ۶۴ خط معاینه فنی خودروهای سبک در تهران فعال هستند و علاوه بر آن، ۱۵ مرکز سیار تکخطی در نقاط مختلف شهر مستقر شدهاند که خدمات معاینه فنی را بهصورت محلی ارائه میدهند.
مدیرعامل ستاد معاینه فنی با تشریح ساعات فعالیت مراکز اظهار کرد: مراکز معاینه فنی شهر تهران در روزهای عادی از ساعت ۷ صبح تا ۶ بعدازظهر فعال هستند و در روزهای تعطیل، از جمله جمعهها و ایام تعطیلات رسمی، فعالیت مراکز از ساعت ۷ صبح تا ۱۲ ظهر ادامه دارد. به گفته وی، این ظرفیت بهگونهای طراحی شده که حتی خودروهای خارج از تهران نیز امکان مراجعه داشته باشند.
میرزائیقمی با بیان اینکه سال گذشته بیش از یک میلیون دلار برای بهروزرسانی تجهیزات معاینه فنی هزینه شده است، تأکید کرد: تمامی تجهیزات مراکز معاینه فنی شهر تهران بر اساس استانداردهای روز دنیا نوسازی شده و در حال حاضر، این مراکز توان پذیرش متوسط سالانه حدود سهونیم میلیون خودرو را دارند.
وی با ابراز تأسف از اینکه بخش عمده خودروهای پلاک تهران یا اصلاً معاینه فنی ندارند یا به مراکز خارج از تهران مراجعه میکنند، گفت: این موضوع با وجود ظرفیت و کیفیت مراکز تهران، محل سؤال جدی است و نشان میدهد بدون ایجاد الزام قانونی، صرف توسعه زیرساختها منجر به افزایش مراجعه نخواهد شد.
میرزائیقمی با اشاره به توضیحات ارائهشده از سوی رئیس کمیسیون عمران و حملونقل، گفت: پیگیریهایی برای ایجاد یک محمل قانونی در حال انجام است تا کلیه خودروهای پلاک تهران مکلف شوند معاینه فنی خود را از مراکز شهر تهران دریافت کنند.
وی تأکید کرد: این موضوع نهتنها برای تهران، بلکه میتواند برای سایر کلانشهرهای دارای اولویت آلودگی هوا مانند مشهد، شیراز، اهواز و دیگر شهرها نیز اعمال شود.
مراکز سیار برای خدمت در محل طراحی شد اما بخش خصوصی ورود نکرد
مدیرعامل معاینه فنی در ادامه سخنان خود به سابقه لایحه خطوط مکانیزه سیار اشاره کرد و گفت: این لایحه در سال گذشته نیز مطرح شده بود، اما عملاً به مرحله اجرا نرسید و نه درآمدی از این محل محقق شد و نه فرآیند ارائه خدمات سیار به شکل پیشبینیشده انجام گرفت.
وی توضیح داد: هدف اصلی از طراحی خطوط سیار، ارائه خدمات معاینه فنی در محل برای شهرکهای مسکونی بزرگ، مجموعههای پرتردد و نهادهای اداری و دولتی بوده است؛ مجموعههایی که به دلیل ضیق وقت یا محدودیتهای اجرایی، مراجعه منظم به مراکز ثابت معاینه فنی برایشان دشوار است.
میرزائیقمی با اشاره به مذاکرات انجامشده با بخش خصوصی گفت: علیرغم برگزاری جلسات متعدد، رقم پیشبینیشده در لایحه برای بخش خصوصی جذابیت اقتصادی کافی نداشت.
او افزود: تجهیز خطوط سیار نیازمند تأمین دستگاههای تخصصی، حملونقل مستمر و انجام کالیبراسیون مجدد تجهیزات در محل است؛ چراکه جابهجایی تجهیزات باعث خروج آنها از شرایط استاندارد کالیبراسیون میشود و این موضوع هزینههای قابلتوجهی را به سرمایهگذار تحمیل میکند.
وی به تجربه مذاکره با برخی دستگاههای دولتی از جمله مجلس شورای اسلامی اشاره کرد و گفت: تلاش شد خدمات معاینه فنی سیار در محل استقرار برخی نهادها ارائه شود، اما به دلیل ملاحظات امنیتی مرتبط با اطلاعات خودروها، این موضوع در نهایت عملیاتی نشد.
بابایی: چند درصد خودروها معاینه فنی دارند؟ الباقی چرا جریمه نمیشوند؟
عضو کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورا، در جریان بررسی این لایحه، با طرح پرسشی مشخص از مدیرعامل معاینه فنی گفت: اگر تنها ۳۷ درصد خودروهای مشمول پلاک تهران در تهران معاینه فنی میگیرند، سؤال این است که در مجموع چند درصد از خودروهای پلاک تهران اساساً دارای معاینه فنی هستند؟!
وی در ادامه با اشاره به موضوع اعمال قانون از طریق دوربینها افزود: یکی از مشکلات اساسی در این حوزه، عدم اعمال مؤثر جریمه برای خودروهای فاقد معاینه فنی است. بابایی یادآور شد: پیشتر عنوان شده بود اطلاعات تخلفات از طریق دوربینها برای پلیس راهور ارسال میشود، اما این فرآیند بهصورت مقطعی و محدود انجام میگیرد و بازدارندگی لازم را ندارد.
میرزائیقمی: ۱۵ تا ۱۸ درصد خودروهای پلاک تهران فاقد معاینه فنی هستند
مدیرعامل ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای شهر تهران، در پاسخ به پرسش بابایی، میرزائیقمی اعلام کرد برآوردها نشان میدهد بین ۱۵ تا ۱۸ درصد از خودروهای پلاک تهران فاقد معاینه فنی هستند. وی تأکید کرد : مهمترین عامل افزایش مراجعات به مراکز معاینه فنی، نه صرفاً توسعه مراکز، بلکه اعمال قانون مؤثر از طریق نظارت تصویری و دوربینهاست.
وی با تشریح فرآیند فعلی اعمال قانون گفت: دوربینهای موجود در سطح شهر تهران قابلیت ثبت و ارسال روزانه حدود یکونیم میلیون استعلام را دارند، اما تعداد پاسخهای دریافتی برای اعمال قانون به کمتر از ۳۰۰ هزار مورد در روز میرسد. این در حالی است که با توسعه زیرساختها، امکان افزایش تعداد استعلامها حتی تا بیش از سه میلیون مورد در روز نیز وجود دارد.
میرزائیقمی افزود: فرآیند فعلی استعلام شامل چندین مرحله تبادل اطلاعات میان سامانههای شهرداری، سامانه یکپارچه معاینه فنی کشور و پلیس راهور است که به دلیل ملاحظات امنیتی مرتبط با اطلاعات شناسایی خودرو، با کندی و محدودیت مواجه شده است.
وی تصریح کرد: شهرداری تهران طرحی را آماده کرده و مکاتباتی با وزارت کشور انجام داده است تا فرآیند اعمال قانون بهصورت پلاکمحور و بدون ورود به اطلاعات حساس انجام شود؛ اقدامی که میتواند حجم تبادل اطلاعات را کاهش داده و سرعت و اثربخشی اعمال قانون را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
بابایی: ترک فعل راهور در اعمال قانون، به آلودگی هوا دامن زده است
عضو کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورا، در جمعبندی اظهارات خود با اشاره به آمار ارائهشده گفت: وقتی از یکونیم میلیون استعلام روزانه، کمتر از ۳۰۰ هزار مورد به اعمال قانون منجر میشود؛ طبیعی است که بسیاری از متخلفان احساس الزام برای دریافت معاینه فنی نکنند.
وی تأکید کرد: یکی از دلایل اصلی عدم مراجعه مطلوب خودروها به مراکز معاینه فنی، چه در تهران و چه خارج از تهران، همین ضعف در اعمال جریمه است. بابایی با صراحت اعلام کرد که در این حوزه، پلیس راهور به وظایف قانونی خود بهدرستی عمل نکرده و این موضوع مصداق ترک فعل است.
وی افزود: شهرداری تهران آمادگی خود را برای تکمیل زیرساختهای مورد نیاز پلیس راهور اعلام کرده است و از شورای شهر خواست از طریق مکاتبه رسمی با سازمان بازرسی کل کشور، موضوع ترک فعل در اعمال قانون معاینه فنی و تأثیر آن بر آلودگی هوای تهران را پیگیری کند.
تشکری هاشمی: سلامت شهروندان را قربانی فیلترهای اداری نمیکنیم
رئیس کمیسیون عمران و حملونقل در پاسخ به دغدغه مطرحشده از سوی محمد آخوندی درباره تبصره هفتم لایحه و حذف پیششرطهای تسویه بدهی، توضیح داد که این موضوع در عمل، یک تغییر بنیادین محسوب نمیشود و بیشتر ناظر بر تسهیل فرآیند برخط دریافت معاینه فنی است.
وی گفت: در حال حاضر نیز در مراجعات حضوری به مراکز معاینه فنی، تسویه بدهیهای عوارض سالیانه یا عوارض تردد در محدودههای ترافیکی شرط دریافت معاینه فنی نیست، اما در فرآیند نوبتدهی برخط، شهروندان ناخواسته با فیلترهای متعددی مواجه میشوند که آنها را از دریافت معاینه فنی منصرف میکند.
تشکری هاشمی افزود: نتیجه این سختگیریهای سامانهای آن است که برخی شهروندان یا به مراکز معاینه فنی خارج از تهران مراجعه میکنند یا اساساً دریافت معاینه فنی را به تعویق میاندازند که هر دو حالت، به افزایش آلودگی هوا در تهران منجر میشود.
رئیس کمیسیون عمران و حملونقل تأکید کرد: در کمیسیون، همزمان با تسهیل فرآیند دریافت معاینه فنی، راهکارهایی برای وصول عوارض شهری از مسیرهای دیگر پیشبینی شده است و این موضوع بهصورت مشخص در لایحه ورود به محدودههای ترافیکی تهران تشریح خواهد شد.
وی تصریح کرد: رویکرد شورا در این لایحه، تقدم سلامت شهروندان و هوای پاک بر ملاحظات صرفاً درآمدی است و نباید با ایجاد فیلترهای غیرضروری، مردم را به سمت تخلف یا دور زدن قانون سوق داد.
بیات: مصوبه با قوانین بالادستی تعارض ندارد
مشاور حقوقی معاونت حملونقل و ترافیک شهرداری تهران در جریان بررسی نهایی لایحه، توضیحاتی درباره انطباق حقوقی مفاد مصوبه ارائه کرد و گفت: لایحه تعیین بهای خدمات اعزام و استقرار خطوط مکانیزه سیار معاینه فنی، صرفاً ناظر بر بهای خدمات جانبی است و بههیچوجه در تعارض با صلاحیت هیئت وزیران در تعیین نرخ معاینه فنی قرار ندارد.
وی با اشاره به تبصره ۴ ماده ۶ قانون هوای پاک افزود: نرخ معاینه فنی خودروها مطابق قانون، توسط هیئت وزیران تعیین میشود و این مصوبه شورا، تنها مربوط به هزینههای اعزام، حمل، استقرار و کالیبراسیون خطوط سیار معاینه فنی در محل متقاضیان حقیقی و حقوقی است.
مشاور حقوقی معاونت حملونقل تأکید کرد: تبصرههای پیشبینیشده در لایحه، از جمله عدم دریافت هزینه اضافی در استقرارهای برنامهریزیشده شهرداری، امکان واگذاری به بخش خصوصی و حذف پیششرطهای اداری، همگی در چارچوب قوانین بالادستی و اختیارات شورای اسلامی شهر تهران تنظیم شده و از نظر حقوقی، منع یا ایرادی متوجه آن نیست.
چمران: جمعبندی شورا بر تسهیل معاینه فنی و کاهش آلودگی هواست
رئیس شورای اسلامی شهر تهران، در جمعبندی نهایی این دستور جلسه، با اشاره به مباحث مطرحشده از سوی اعضا، مدیرعامل معاینه فنی و مشاور حقوقی شهرداری، گفت: مجموعه دیدگاهها نشان میدهد که شورا در اصل موضوع، یعنی ضرورت تسهیل دریافت معاینه فنی و نقش آن در کاهش آلودگی هوای تهران، اتفاق نظر دارد.
وی تأکید کرد: شورا باید بهگونهای تصمیمگیری کند که هم سلامت شهروندان تأمین شود و هم امکان اجرای دقیق و مؤثر مصوبات وجود داشته باشد. رئیس شورای اسلامی شهر تهران افزود لایحه حاضر با اصلاحات انجامشده و تبصرههای الحاقی، میتواند به بهبود دسترسی شهروندان و سازمانها به خدمات معاینه فنی کمک کند.
چمران با اشاره به ضرورت پیگیری موضوع معاینه فنی خودروهای در حال تردد در تهران، گفت: این موضوع همچنان بهعنوان یک مطالبه جدی شورا از مسیرهای قانونی و لوایح مرتبط دنبال خواهد شد.
در پایان، لایحه شهرداری تهران در خصوص تعیین بهای خدمات اعزام و استقرار خطوط مکانیزه سیار معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۵، پس از بحثهای کارشناسی اعضای شورای اسلامی شهر تهران، با اعمال اصلاحات و افزودن تبصره، به تصویب رسید.
